Լրահոս

Ինչու են հայերն այդքան շատ ասում «Ջան» և որտեղից է առաջացել այդ բառը

Ինչու են հայերն այդքան շատ ասում «Ջան» և որտեղից է առաջացել այդ բառը

«Ջան»... երևի թե հայերի մեջ ամենամեծ տարածում գտած բառն է՝ մամա ջան, ախպեր ջան, Ռուբիկ ջան... ամեն քայլափոխին, նույնիսկ անծանոթ մարդը ձեզ կարող է դիմել ջանով։ 

Իսկ որտեղից է առաջացել այդ բառը և ինչու այդքան ամրապնդվել հայերենում։ 

Իրականում «Ջան» բառը տարածված   արևելյան դիմելաձև է։ Այդ բառը կարող ես լսել Հնդկաստանից մինչև  Մերծավոր Արևելք։  Իմաստով այն շատ մոտ է «սիրելի»  բառին։  Թուրքերն, օրինակ, իրենց սիրելի մարդկանց դիմում են «ջանըմ» բառով՝ իմ սիրելի։ 

Բայց «ջան»  բառը թուրքական չէ, այն իրականում հնդեվրոպական է, որը հայտնվել է պարսկերենում և պարսկերենով գրվում է այսպես՝ جان‎  և նշանակում է կյանք կամ հոգի։ ‎

Պարսիկները բառն օգտագործում են ավելի շատ ուղիղ իմաստով՝ «կենդանի», օրինակ՝  Իրանում մարդը կարող  է ասել՝ «Madar jan dard» /մամա ջան դարդ/՝ իմ մայրը կենդանի է։ 

Բայց հայերը, քանի որ հոգեպաշտ և զգացմունքային ժողովուրդ են, դեռևս միջին դարերում «ջան» բառը ավելացրել են համարյա թե ամեն խոսքում՝ որպես դիմելաձև։ 

«Ջան» բառը այսօր հայերենում ոչ միայն դիմելաձև է, այլ նաև ուրախությունը հայտնելու միջոց՝ «Ջան- ջան, երազանքս կատարվեց»։ 

Մեկնաբանություններ