Մածունով գաթան հայկական խոհանոցի ամենասիրված թխվածքներից է։ Այն առանձնանում է իր նուրբ, փխրուն խմորով, անուշաբույր խորիզով և չափավոր քաղցր համով։ Այս համեղ տնական խմորեղենը կարելի է պատրաստել պարզ ու մատչելի բաղադրիչներով, որոնք սովորաբար առկա են յուրաքանչյուր խոհանոցում։
Թարմ թխված գաթայի հաճելի բույրը տունը լցնում է ջերմությամբ և հիշեցնում մանկության ամենաքաղցր պահերը։ Այն հրաշալի համադրվում է թե՛ թեյի, թե՛ սուրճի հետ և կարող է դառնալ ընտանեկան ջերմ հավաքույթների ամենասիրելի հյուրասիրություններից մեկը։
Այսօր առաջարկում ենք մածունով գաթայի հեշտ և փորձված բաղադրատոմս, որի շնորհիվ կստանաք փափուկ, միաժամանակ փխրուն և ախորժելի խմորեղեն՝ ընկույզով հարուստ խորիզով։
Մածունով գաթայի անհրաժեշտ բաղադրիչները
Խմորի համար
- Ալյուր — 320 գ
- Կարագ — 150 գ
- Մածուն, թթվասեր կամ կեֆիր — 100 մլ
- Ձու — 1 հատ
- Փխրեցուցիչ — 1 թեյի գդալ
- Աղ — 1 պտղունց
Խորիզի համար
- Ալյուր — 50 գ
- Շաքարավազ — 90 գ
- Կարագ — 30 գ
- Ընկույզ — 50 գ
Լրացուցիչ՝ 1 ձվի դեղնուց՝ գաթայի մակերեսին քսելու համար։
Մածունով գաթայի պատրաստման եղանակը
Քայլ 1․ Պատրաստում ենք խմորի չոր բաղադրիչները
Խորը տարայի մեջ լցնում ենք 320 գ ալյուրը, ավելացնում 1 թեյի գդալ փխրեցուցիչ և մեկ պտղունց աղ։
Բոլոր բաղադրիչները լավ խառնում ենք, որպեսզի փխրեցուցիչը հավասարաչափ տարածվի ալյուրի մեջ։
Այնուհետև ավելացնում ենք 150 գ սառը կարագը՝ նախապես կտրատելով փոքր խորանարդիկների։
Մատների ծայրերով կարագն ու ալյուրը տրորում ենք այնքան, մինչև ստանանք մանր, փշրանքանման զանգված։
Այս եղանակը թույլ է տալիս պատրաստել փխրուն և նուրբ խմոր, որը թխվելուց հետո հաճելիորեն հալչում է բերանում։
Քայլ 2․ Հունցում ենք գաթայի խմորը
Առանձին տարայի մեջ լցնում ենք 100 մլ մածունը։ Ցանկության դեպքում այն կարելի է փոխարինել նույն քանակությամբ թթվասերով կամ կեֆիրով։
Ավելացնում ենք 1 ձուն և պատառաքաղով թեթևակի հարում, մինչև ստանանք համասեռ զանգված։
Այժմ հեղուկ խառնուրդը լցնում ենք ալյուրի և կարագի փշրանքների վրա։
Բաղադրիչները խառնում ենք, ապա ձեռքերով հունցում՝ ստանալով փափուկ, նուրբ և համասեռ խմոր։
Կարևոր է խմորը չափազանց երկար չհունցել, որպեսզի այն պահպանի իր փխրուն կառուցվածքը։
Պատրաստի խմորը ծածկում ենք սննդային թաղանթով կամ դնում փակ տարայի մեջ և տեղափոխում սառնարան՝ մոտ 30 րոպե հանգստանալու։
Այս ընթացքում կարագը կրկին պնդանում է, իսկ խմորը դառնում է ավելի հարմար գրտնակելու համար։
Քայլ 3․ Պատրաստում ենք ընկույզով խորիզը
Մինչ խմորը հանգստանում է սառնարանում, պատրաստում ենք գաթայի համեղ և անուշաբույր խորիզը։
Սկզբում մանրացնում ենք 50 գ ընկույզը։ Կարելի է օգտագործել դանակ կամ խոհանոցային մանրացուցիչ։
Առանձին տարայի մեջ լցնում ենք 50 գ ալյուրը։
Ցանկության դեպքում ալյուրը կարելի է նախապես թեթևակի բովել չոր թավայի մեջ, մինչև այն ձեռք բերի մեղմ ոսկեգույն երանգ և հաճելի բույր։
Եթե ալյուրը բովել եք, անպայման թողեք ամբողջությամբ հովանա։
Այնուհետև ալյուրին ավելացնում ենք 90 գ շաքարավազը և մանրացրած ընկույզը։
Բոլոր բաղադրիչները լավ խառնում ենք։
Վերջում ավելացնում ենք 30 գ սառը կարագը և մատներով տրորում, մինչև ստանանք մանր, փշրանքանման խորիզ։
Պատրաստի խորիզը պետք է լինի համասեռ, բուրավետ և բավականաչափ փխրուն, որպեսզի հեշտությամբ տարածվի խմորի վրա։
Քայլ 4․ Գրտնակում ենք խմորը
Սառնարանից հանում ենք հանգստացած խմորը և բաժանում երկու հավասար մասի։
Աշխատանքային մակերեսը անհրաժեշտության դեպքում թեթևակի ալյուրապատում ենք։
Վերցնում ենք խմորի առաջին մասը և գրտնակում՝ ստանալով ուղղանկյուն, համեմատաբար բարակ շերտ։
Աշխատում ենք խմորը հնարավորինս հավասարաչափ բացել, որպեսզի գաթան թխվելիս ունենա գեղեցիկ տեսք և միատեսակ կառուցվածք։
Քայլ 5․ Ավելացնում ենք խորիզը և ձևավորում գաթան
Գրտնակած խմորի վրա լցնում ենք պատրաստի խորիզի կեսը։
Այն հավասարաչափ տարածում ենք ամբողջ մակերեսով՝ եզրերին թողնելով փոքր ազատ հատված։
Այնուհետև խմորը զգուշորեն փաթաթում ենք ռուլետի նման՝ թեթևակի սեղմելով, որպեսզի խորիզը մնա ներսում։
Ստացված գլանակի վերին հատվածը կարող ենք ձևավորել պատառաքաղով՝ ստեղծելով գեղեցիկ նախշեր։
Առանձին փոքր տարայի մեջ հարում ենք ձվի դեղնուցը և խոհանոցային վրձնով քսում գաթայի մակերեսին։
Դեղնուցի շնորհիվ թխվելու ընթացքում գաթան ձեռք կբերի գեղեցիկ, ոսկեգույն և ախորժելի կեղև։
Նույն գործողությունները կրկնում ենք խմորի երկրորդ կեսի և մնացած խորիզի հետ։
Քայլ 6․ Կտրատում ենք գաթան
Երբ երկու գլանակներն էլ պատրաստ լինեն, սուր դանակով կտրատում ենք ցանկալի չափի կտորների։
Կարելի է պատրաստել ինչպես փոքր, այնպես էլ ավելի մեծ կտորներ՝ կախված նախասիրությունից։
Ջեռոցի տապակը ծածկում ենք յուղաթղթով և վրան շարում գաթայի կտորները՝ դրանց միջև փոքր տարածություն թողնելով։
Այսպես գաթաները թխվելու ընթացքում չեն կպչի իրար և հավասարաչափ կկարմրեն։
Քայլ 7․ Թխում ենք մածունով գաթան
Ջեռոցը նախապես տաքացնում ենք մինչև 180°C։
Գաթաներով տապակը տեղադրում ենք տաք ջեռոցում և թխում մոտ 25–30 րոպե։
Թխելու ընթացքում գաթան աստիճանաբար բարձրանում է, դառնում փխրուն և ձեռք բերում գեղեցիկ ոսկեգույն երանգ։
Պատրաստ լինելը կարելի է որոշել արտաքին տեսքով․ գաթայի մակերեսը պետք է լինի թեթևակի կարմրած, իսկ ներքևի հատվածը՝ լավ թխված։
Քանի որ ջեռոցների աշխատանքը կարող է տարբերվել, թխելու վերջին րոպեներին խորհուրդ է տրվում հետևել գաթայի գույնին։
Պատրաստի գաթան հանում ենք ջեռոցից և թողնում մի փոքր հովանա։
Ինչպես ստանալ փխրուն և համեղ մածունով գաթա
Մածունով գաթայի պատրաստման ընթացքում կան մի քանի կարևոր նրբություններ, որոնք օգնում են ստանալ լավագույն արդյունքը։
Օգտագործեք սառը կարագ։ Այն նպաստում է խմորի փխրուն կառուցվածքի ձևավորմանը։ Եթե կարագը չափազանց փափուկ լինի, խմորը կարող է կորցնել ցանկալի հատկությունները։
Խմորը երկար մի հունցեք։ Բավական է բաղադրիչները միավորել և ստանալ համասեռ զանգված։ Չափազանց երկար հունցելու դեպքում գաթան կարող է ավելի պինդ ստացվել։
Մի բաց թողեք սառնարանում հանգստացնելու փուլը։ Այդ 30 րոպեն օգնում է խմորն ավելի հեշտ գրտնակել և գեղեցիկ ձևավորել։
Խորիզի համար ընտրեք որակյալ ընկույզ։ Թարմ ընկույզը գաթային հաղորդում է հաճելի բույր և հարուստ համ։
Ցանկության դեպքում թեթևակի բովեք ալյուրը։ Այս փոքրիկ հնարքը խորիզին հաղորդում է ավելի արտահայտված բույր։
Մի գերազանցեք թխելու ժամանակը։ Գաթան պետք է գեղեցիկ կարմրի, բայց չափազանց չչորանա։
Ինչպես մատուցել մածունով գաթան
Մածունով գաթան կարելի է մատուցել ինչպես գոլ, այնպես էլ ամբողջությամբ հովացած վիճակում։
Այն հատկապես համեղ է մեկ բաժակ թարմ թեյի կամ անուշաբույր սուրճի հետ։
Գաթան կարելի է դասավորել գեղեցիկ մատուցման ափսեի վրա և հյուրասիրել ընտանիքի անդամներին կամ հյուրերին։
Այս տնական խմորեղենը հիանալի ընտրություն է նախաճաշի, կեսօրվա թեյախմության կամ ընտանեկան հավաքույթների համար։
Ինչպես պահպանել մածունով գաթան
Որպեսզի գաթան հնարավորինս երկար պահպանի իր համն ու փխրունությունը, այն անհրաժեշտ է ճիշտ պահպանել։
Ամբողջությամբ հովանալուց հետո գաթայի կտորները տեղադրում ենք հերմետիկ փակվող տարայի մեջ։
Սենյակային ջերմաստիճանում՝ զով և չոր պայմաններում, դրանք սովորաբար կարելի է պահպանել 2–3 օր։
Ավելի երկար պահպանելու համար գաթան կարելի է տեղադրել սառնարանում կամ սառցախցիկում՝ համապատասխան սննդային փաթեթավորմամբ։
Մատուցելուց առաջ ցանկության դեպքում կարելի է մի փոքր տաքացնել ջեռոցում՝ թարմ թխվածքի հաճելի զգացողությունը վերականգնելու համար։
Մածունով գաթա․ պարզ բաղադրատոմս՝ հրաշալի արդյունքով
Ահա և պատրաստ է մեր անուշաբույր, նուրբ և փխրուն մածունով գաթան։
Պարզ բաղադրիչներով և առանց բարդ խոհարարական հնարքների կարող եք պատրաստել իսկական տնական խմորեղեն, որը կսիրեն ընտանիքի բոլոր անդամները։
Փափուկ խմորը, ընկույզով հարուստ քաղցր խորիզը և գեղեցիկ ոսկեգույն կեղևը ստեղծում են համերի հրաշալի համադրություն։
Փորձեք այս բաղադրատոմսը, պատրաստեք ձեր սիրելիների համար և վայելեք հայկական տնական գաթայի անկրկնելի համը։
Բարի ախորժակ։
